VĂN HÓA XÃ HỘI - PHONG TỤC TẬP QUÁN
(99)-"Làng tỷ phú" đất Kinh Bắc tìm vợ cho con từ khi 8 tuổi
(Ngày đăng: 19/12/2022   Lượt xem: 94)

Làng Đồng Kỵ (Từ Sơn, Bắc Ninh) không chỉ nổi tiếng là làng nghề thủ công mỹ nghệ mà còn giữ được những nét văn hóa được truyền lại từ ngàn xưa của đất Kinh Bắc.

Tìm vợ cho con từ khi... 8 tuổi

Các cụ xưa từng có câu "trâu ta ăn cỏ đồng ta, bao giờ cỏ hết mới ra đồng người" là ý khuyên con cái trong việc lấy dựng vợ, gả chồng thì ưu tiên tìm hiểu, lấy những đối tượng thường xuyên gần gũi, quen mặt, biết người là hơn cả.

Thời nay tuy đã khác, chuyện dựng vợ gả chồng cho con cái không còn khắt khe, câu nệ chuyện xa gần như trước nhưng khi đến làng Đồng Kỵ (Từ Sơn, Bắc Ninh) nhiều người vẫn không khỏi bất ngờ khi biết lệ làng là con trai con gái thường không lấy vợ, lấy chồng thiên hạ mà “ưu tiên” lấy người trong làng làng vẫn hiện hữu nơi đây.
Lang-dong-ky (1)

 

Làng Đồng Kỵ (Từ Sơn, Bắc Ninh) còn giữ lại khá nhiều nét độc đáo của các phong tục truyền thống xưa.

Một cao niên trong làng cho biết, trước đây chuyện dựng vợ gả chồng cho con cái là một tục lệ khá đặc biệt ở Đồng Kỵ. Gia đình nào cứ có con trai lên 8 tuổi là cha mẹ đã để ý nhắm tìm xem trong làng có cô gái nào khỏe mạnh, nhanh nhẹn, ướm có tướng mắn con, gia đình lành lẽ.

Sau khi bàn bạc với ông bà nội, tham khảo thêm ý kiến của ông chú bà bác sẽ cho người mai mối, đánh tiếng để tính chuyện trăm năm cho con trai mình. Nếu thuận lợi, nhà trai chọn ngày lành tháng tốt sửa soạn cơi trầu sang bên nhà gái nói chuyện cùng gia đình nhà gái, đợi đến khi cả hai trưởng thành sẽ cho đôi bạn trẻ kết duyên tơ hồng.

Như thế là cả làng đã biết cô gái đó đã “có nơi có chốn” rồi và dẫu gia đình khác dù có "ưng" cô gái đó đến đâu nhưng đành coi như mình chậm chân và đi tìm cô gái khác cho con trai mình. Khi đã ngắm được gia đình “hợp” với nhà mình, họ cho hai con tìm hiểu nhau trong một thời gian gắn nếu hai bên ứng ý sẽ tiến hành hôn lễ, còn không cũng không bắt ép và lại tiếp tục tìm hiểu đám khác.

Theo nhiều cụ cao niên cho biết, trước đây ở Đồng Kỵ có quan điểm rằng con gái có độ tuổi từ 18 - 22 là độ tuổi xuất giá đẹp nhất và được các trai làng để ý, còn lớn tuổi hơn một chút thì xem như đã... ế. Hầu như con gái xinh xắn, ở độ tuổi cập kê thì con trai thiên hạ sẽ khó mà lấy được, chỉ có cô nào kém phần "nhuận sắc" hay quá lứa lỡ thì mới đi lấy chồng ở ngoài.

Độc đáo quy định "chiếu trên, chiếu dưới"

Ngoài ra, việc cưới xin ở đây cũng khá độc đáo khi vẫn giữ những nét chính của phong tục truyền thống từ xa xưa. Lễ cưới ở Đồng Kỵ cũng khá đặc biệt, trước hôm cưới nhà trai dâng đồ lễ cho nhà gái đủ làm cỗ mời họ hàng, làng xóm. Đồ dẫn cưới thường là 2,5 tạ thịt lợn, 20 nồi gạo tẻ, 5 nồi gạo nếp, trầu cau chè lá đủ dùng theo yêu cầu của nhà gái.

Ngày đón dâu, nhà trai chuẩn bị một tráp trầu têm sẵn, miếng cau trong tráp phải là nửa quả, đây là lệ Trầu Tráp rất quan trọng trong đám cưới ở Đồng Kỵ. Số cau trong tráp trầu đón dâu không bao giờ là số chẵn mà phải là số lẻ.
Lang-ty-phu (3)

 

Mặc dù cuộc sống vật chất tại Đồng Kỵ khá phát triển nhưng trong làng vẫn giữ được tập tục cổ truyền khiến nhiều nhà nghiên cứu văn hóa khi về đây rất ngạc nhiên và thích thú. Đặc biệt là lệ ra đình Đồng Kỵ họp hội làng và phân chia vai vế, tôn ti trật tự khá rõ ràng.

Số lượng tuy không quy định nhưng thường là 21 hoặc 23 miếng. Số trầu cau này sẽ được chia cho mỗi người một miếng, nhà gái đã tế nhị nhẩm đếm số người của cả hai họ có mặt trong đám cưới để mâm nào cũng có một đĩa bốn miếng tại mỗi mâm cỗ. Đến nay lệ trầu tráp vẫn được dân làng duy trì trong đám cưới, nghi lễ này được xem là một tục lệ mang tính văn hóa cao thể hiện truyền thống trọng lễ vốn có của người Kinh Bắc.

Theo các cụ cao niên trong làng, trước kia, việc ăn đám cỗ tại làng Đồng Kỵ cũng khá khắt khe theo một qui tắc nhất định khi gia chủ phải sắp xếp một mâm cỗ chỉ có 4 người. Lần lượt người ngồi ngoài cùng ít tuổi nhất gần chỗ đặt cơm canh để phục vụ người lớn tuổi hơn, nếu đến sau cũng phải tự ý vào chỗ đó, chứ tuyệt đối không được ngồi trong.

Đặc biệt không có chuyện người nhiều tuổi hơn lấy cơm, canh cho người ít tuổi. Bây giờ nề nếp ăn uống còn thoáng và thông cảm hơn nhiều, thậm chí trước kia người nhiều tuổi hơn ăn gì người ít tuổi hơn mới được gắp theo.

Không chỉ có tập tục truyền thống trong chuyện dựng vợ gả chồng cho con cái mà tại làng Đồng Kỵ, chuyện phân vai vế, tôn ti trật tự khi ra đình làng vẫn còn khá rõ rệt. Hàng năm cứ mùng 4 tháng Giêng, dân làng Đồng Kỵ lại tưng bừng mở hội làng.
Lang-ty-phu (4)

 

Một góc đình làng Đồng Kỵ.

Đây cũng là thời điểm mở cửa chùa, đền, đình để đón các cụ thượng thọ trong làng ra tề tựu, uống nước xơi trầu cùng với người dân thắp hương, làm lễ Thánh cầu cho một năm mới làm ăn phát đạt cùng những điều tốt đẹp nhất sẽ đến.

Trong tập tục của làng qui định rất rõ ai tuổi nào được ngồi vào chiếu nào, ai không được ngồi. Các cụ ra đình phải ngồi theo thứ tự “chiếu trên chiếu dưới”, trái phải rõ ràng, ai được ngồi chiếu trên, ai phải ngồi chiếu dưới.

Nhiều nhà nghiên cứu văn hóa khi về đây rất ngạc nhiên và thích thú trước “cái phép” của làng, người tuổi trên thì ngồi chiếu trên, tuổi dưới thì ngồi chiếu dưới không thể lẫn lộn. Hai ngày họp làng thì các cụ ông sẽ ngồi bên tay phải, cụ bà bên tay trái. Cụ 100 tuổi thì ngồi với các cụ 100 tuổi. Nếu chỉ có một cụ 100 tuổi thì mình cụ đó ngồi chiếu trên. Tiếp theo lần lượt là các cụ dưới hơn một chút như 99, 98 tuổi.

Ngoài mấy ngày hội chính của làng diễn ra từ mùng 4 - 6 tháng Giêng, cửa đình cũng mở hai lần nữa để họp các cụ và các ban bệ trong làng để tổng kết những việc đã làm được trong suốt một năm vào ngày 12/11 (âm lịch) và bàn việc cần làm sắp tới hay sửa hương ước vào ngày 10/1 (âm lịch)

                                           Theo: giadinhonline.vn
Ý kiến bạn đọc 0 bình luận
 
Gửi bình luận của bạn
(Bấm vào đây để nhận mã)
Gửi thông tin Nhập lại
 
 
                                

Bản quyền thuộc về:  Công ty cp Giáo dục và Đào tạo Hoàng Gia Quốc Tế
S
Ince 31-08-2010

Ban truyền thông quan hệ quốc tế - Hiệp hội làng nghề Việt Nam     

Phụ trách biên tập : Nhà báo Lê Kim Hoa       

Địa chỉ: T 16 Hàn Việt Tower- 348 Kim Ngưu, Q Hai Bà Trưng, Hà Nội

Văn phòng 1: Tầng 2 Tòa nhà 14a Khu đô thị Định Công - Quận Hoàng Mai _ Hà Nội - văn phòng Lineup

Văn phòng 2: 489 Hoàng Quốc Việt tầng 03                                             

International royal education & training.,jsc                                                

Tel: 024.73046226  Hot line; 0929805137 Viber - zalo :0929805137 

Email: irecvietnam@gmail.com   : facebook: irecvietnam,  


 

5
Đang xem:
72.372.455
Tổng truy cập: