TIN TỨC - VẤN ĐỀ HÔM NAY
Khi thổ cẩm hội nhập
(Ngày đăng: 28/06/2022   Lượt xem: 70)

Trước thay đổi của đời sống kinh tế xã hội, hoa văn thổ cẩm của các cộng đồng thiểu số cũng có những biến đổi để hợp thời hơn. Đó là khi thổ cẩm hội nhập trên bước đường trở thành hàng hóa.

1-tho-cam-hoi-nhap-1656307046.JPG
 
Tâm thêu hình voi trang trí homestay ở Quỳ Châu

Những sự kiện văn hóa ở các địa phương miền núi thường đi kèm các gian hàng bán sản phẩm thổ cẩm. Những mặt hàng này thường được mặc định là sản phẩm của các cộng đồng thiểu số. Từ Bắc chí Nam đều có những gian hàng thổ cẩm và nhu cầu về mặt hàng này ngày càng cao.

Trước nhu cầu lớn từ thị trường, nhiều đơn vị sản xuất hàng thổ cẩm, trong đó có các hợp tác xã, làng nghề, đã cố gắng đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng bằng cách thay đổi kích thước khung dệt, sáng tạo thêm hoa văn mới để hàng nhiều và đa dạng chủng loại hon… Điều này đã ít nhiều làm biến đổi “diện mạo” thổ cẩm truyền thống.

Phải nói rằng nghề dệt thổ cẩm đã xuất hiện lâu đời cùng với quá trình cư trú của nhiều cộng đồng thiểu số. Ở Nghệ An, nghề này phổ biến nhất ở cộng đồng người Thái. Chính nghề dệt thổ cẩm đã góp một phần quan trọng khiến nền nông nghiệp và đời sống văn hóa tinh thần của người Thái thêm phần phong phú. Dệt thổ cẩm kéo theo những nghề phụ trợ khác như trồng dâu nuôi tằm, trồng bông, trồng chàm và một số loài cây làm thuốc nhuộm. Người ta thường trồng bông, dâu ngoài bãi sông, trên nươmg rẫy phục vụ nhu cầu trong gia đình, ít khi làm hàng hóa. Bông, tơ, thuốc nhuộm đều do người dân tự sản xuất. Đó là nguyên liệu để tạo ra những tấm thổ cẩm, khăn thêu, váy, áo, chăn, gối, túi… Và nghề dệt trở thành điều mà người Thái khá tự hào.

Hoa văn thổ ẩm của người Thái khá đa dạng, thể hiện thế giới quan của cộng đồng. Đó là những hình dung về thiên nhiên, vũ trụ, tín ngưỡng. Hình thêu hoa, lá, ong, bướm, muông thú rất được phụ nữ Thái ưa thích. Ngoài ra còn voi, hổ, mặt trời, thuồng luồng, mặt trăng, mặt trời… Hình ảnh ong, bướm, voi hổ, hoa lá khá chân thực, trong khi vầng mặt trời là ngôi sao có 8 đến 10 cánh. Mặt trăng là ngôi sao chứa nhiều cánh hơn hình mặt trời. Thuông luồng có móng vuốt như rồng có thể bay lượn.

Một thời, từ thập niên 80 đến 90 thế ky 20, nghề dệt thổ cẩm của người Thái Nghệ An đứng trước nguy cơ mai một. Mở cửa kinh tế, hàng hóa phong phú và dễ kiếm hơn. Hàng may mặc cũng vậy. Nhiều phụ nữ bắt đầu thay đổi thói quen ăn mặc cho phù hợp với xu thế thời đại  Váy, áo truyền thống, khăn thêu dần vắng bóng chỉ còn xuất hiện tại những cuộc cưới xin, hội hè, lễ tết, hội diễn văn nghệ. Dần dà, người ta bỏ nghề trồng bông, trồng dâu, nuôi tằm.

Phải đến khoảng những năm từ 2005 – 2010, nghề dệt thổ cẩm, trồng dâu, nuôi tằm được khôi phục ở một số nơi đông người Thái sinh sống như các huyện Con Cuông, Quỳ Châu. Những thôn bản có nghề dệt lâu đời được tổ chức thành làng nghề, hợp tác xã (HTX). Khung dệt được cải tiến để dệt được những khổ vải rộng hơn. Khi có các HTX, làng nghề phát triển hơn kéo theo nhu cầu thay đổi hình thức để đáp ứng nhu cầu thị trường. Từ nhiều năm nay, nhiều chị em phụ nữ là thợ dệt thổ cẩm đã biết lên mạng tìm nhừng mẫu mã mới để bắt chước. Cách làm có vẻ chụp giật, không bền vững nhưng bước đầu cho thấy ý thức thay đổi của chị em để sản phẩm phong phú hơn. Hoa văn thổ cẩm trên dép đi trong nhà, thảm, ga trải giường, túi ví… Gần đây những hộ gia đình làm homestay phục vụ du lịch còn dùng những tấm thổ cẩm trang trí khiến không gian trở nên thân thiện và ít nhiều mang vẻ ổ kính theo kiểu rất riêng.

Những thay đổi về hoa văn, kiểu dáng cũng xuất hiện trên váy, áo, khăn thêu khiến diện mạo trang phục của phụ nữ Thái trở nên bắt mắt và hợp thời hơn. Váy Thái dần được ưa thích rộng rãi. Có những chị em là người Kinh cũng bắt đầu lựa chọn trang phục Thái trong các sự kiện cộng đồng.

Chị Nguyễn Phương Huyền quê huyện Con Cuông, một phóng viên truyền hình hiện làm việc tại TP Hồ Chí Minh chia sẻ : Bản thân sinh ra và lớn lên ở một nơi có đông người Thái cư trú nên rất có cảm tình với những sản phẩm thổ cẩm. Gần đây, chị bắt đầu sưu tầm những sản phẩm này để trang trí nhà ở. Tuy nhiên theo chị thì những hoa văn hiện nay vẫn chưa phong phú. Cần có những sáng tạo hơn đương nhiên vẫn phải gìn giữ những nét căn bản của hoa văn truyền thống. “Nếu những hoa văn này xuất hiện trên tranh tường, lọ hoa hay váy áo thiết kế hiện đại sẽ là một cách quảng bá hay cho hoa văn thổ cẩm.” – Chị Phương Huyền nhận xét và cho rằng các nhà thiết kế thời trang nên chú ý khai thác hoha văn thổ cẩm áp dụng vào thời trang hiện đại.

Còn chị Lê Nguyệt Minh (Biên Hòa – Đồng Nai) cho hay bản thân rất thích chăn thổ cẩm nhưng chăn được làm bởi các thợ dệt bản địa vẫn có khổ ngắn nên nhiều khi vẫn ngại mua.

Biến đổi của hoa văn thổ cẩm trước xu thế thị trường hóa có lẽ cũng khiến những người quan tâm đến việc giữ gìn hoa văn truyền thống cảm thấy lo lắng. Việc gìn giữ truyền thống là quan trọng hoa văn thổ cẩm trở nên phổ biến và hữu dụng hơn cũng không kém phần quan trọng.

                                        Theo:  vanhoavaphattrien.vn
Ý kiến bạn đọc 0 bình luận
 
Gửi bình luận của bạn
(Bấm vào đây để nhận mã)
Gửi thông tin Nhập lại
 
 
 
                                

Bản quyền thuộc về:  Công ty cp Giáo dục và Đào tạo Hoàng Gia Quốc Tế
S
Ince 31-08-2010

Ban truyền thông quan hệ quốc tế - Hiệp hội làng nghề Việt Nam     

Phụ trách biên tập : Nhà báo Lê Kim Hoa       

Địa chỉ: T 16 Hàn Việt Tower- 348 Kim Ngưu, Q Hai Bà Trưng, Hà Nội

Văn phòng 1: Tầng 2 Tòa nhà 14a Khu đô thị Định Công - Quận Hoàng Mai _ Hà Nội - văn phòng Lineup

Văn phòng 2: 489 Hoàng Quốc Việt tầng 03                                             

International royal education & training.,jsc                                                

Tel: 024.73046226  Hot line; 0929805137 Viber - zalo :0929805137 

Email: irecvietnam@gmail.com   : facebook: irecvietnam,  


 

74
Đang xem:
64.018.224
Tổng truy cập: