 |
|
Thực khách có thể thưởng thức đặc sản trong ca dao, tục ngữ tại TP.HCM. Ảnh: Mặn Mòi.
|
Ngoài phản ánh muôn mặt đời sống, ca dao và tục ngữ Việt Nam
còn len lỏi vào ẩm thực, để giới thiệu tính thi vị của những món ngon gắn liền với bản sắc vùng miền, bí quyết nấu nướng truyền nhiều thế hệ.
Có khoảng 30 món ăn từ 3 miền nằm trong ca dao, tục ngữ. Mỗi món ăn được lấy làm chất liệu sẽ đi kèm địa danh để làm phong phú giá trị văn hóa trong ẩm thực.
"Người ăn không chỉ nếm món ăn, mà còn tận thưởng giá trị dinh dưỡng và văn hóa từng địa phương", nghệ nhân ẩm thực Bùi Thị Sương, một trong những thành viên sáng lập Hội Đầu bếp chuyên nghiệp Sài Gòn (SPC), trực thuộc Hiệp hội Du lịch TP. HCM, chia sẻ tại tọa đàm "Hương vị quê nhà" tổ chức ở nhà hàng . Mặn Mòi (TP.HCM) ngày 29/5.
|
|
|
|
|
Bê hấp chấm tương Nam Đàn, chả Đài, cháo cá ám và vịt hầm củ ấu Lấp Vò. Ảnh: Trúc Hồ.
|
Món ăn nức tiếng nhất trong ca dao, tục ngữ là bê hấp chấm tương Nam Đàn xứ Nghệ. Thịt bê cuộn da, hấp mềm, chấm cùng tương Nam Đàn làm từ men (mốc) ủ bằng gạo nếp, nước chè xanh và lá nhãn. Khi chấm bê nóng vào tương, vị ngọt của thịt được nâng lên, thêm chiều sâu.
Theo chuyên gia ẩm thực Chiêm Thành Long, chả Đài được các bậc cao niên miền Bắc đề cao bởi hình dáng và hương vị. Chả được quấn vào đài tre hoặc nướng trên đài (vỉ tre đan thủ công). Hương vị tẩm ướp kỳ công để đạt đến độ thơm nức khi chín tới. Chả Đài ăn kèm bún cuộn, rau sống và nước mắm pha.
Ngoài ra, ca dao, tục ngữ còn truyền cảm hứng cho những món cơm nhà như cá kho mật mía, giò heo hầm đậu phộng, gà đồng hầm bí phấn, ốc nhồi nấu khế xanh, cháo le le...
 |
|
Cá rô phi nướng than kèm điên điển và gà đồng hầm bí phấn. Ảnh: Trúc Hồ.
|
Phía nghệ nhân Sương cho rằng cháo cá ám thể hiện được nét đặc trưng của ẩm thực Hà Nội, nổi tiếng từ những năm 1920-1930. Từ "ám" trong món ăn mang nghĩa những miếng cá thơm vị tiêu và thảo mộc, ẩn dưới lớp cháo nấu từ gạo rang thơm và nước dùng cá ngọt thanh. Vị cháo khi ăn thanh nhẹ, đậm hương cá tươi và rau thơm.
Ở miền Tây, các món ăn nêu bật sản vật địa phương có thể kể đến bánh giá chợ Giồng, lẩu cá bống tượng nấu dâu da, cá rô phi nướng than dùng kèm điên điển ngâm chua, gỏi bưởi tôm thịt, gỏi mít tai heo, bánh bò thốt nốt An Giang,bánh pía Sóc Trăng ...
Trong đó, vịt hầm củ ấu Lấp Vò (Đồng Tháp) phản ánh rõ nguồn nguyên liệu của vùng sông ngòi chằng chịt. Món ăn này gồm thịt vịt, hầm với củ ấu đặc sản khu vực Đồng Tháp Mười. Sự kết hợp giữa thịt vịt ngọt mềm, củ ấu bùi giòn và nước dùng thanh đạm khiến món ăn giàu tầng vị.
|
|
|
|
|
Những món ăn nổi bật của miền Tây. Ảnh: Trúc Hồ.
|
Trong bối cảnh văn hóa ẩm thực các nước du nhập vào Việt Nam, những món ăn địa phương lâu đời dần ít được nhắc đến. Buổi tọa đàm như một cách gợi lại nét đặc trưng ẩm thực từng địa phương nói riêng và Việt Nam nói chung, tôn vinh giá trị thiên nhiên và gợi thêm cảm hứng bảo tồn, khám phá các vùng đất giàu bản sắc.