Nimrud, còn gọi là Kalhu, từng là một trong những kinh đô quan trọng của Đế quốc Tân Assyria. Thành phố nằm bên sông Tigris, thuộc miền bắc Iraq ngày nay, và phát triển đặc biệt dưới thời vua Ashurnasirpal II (883–859 TCN). Cung điện Tây Bắc của ông nổi tiếng với những phù điêu đá đồ sộ, nhưng bên dưới nền cung điện còn cất giấu một kho báu khiến giới khảo cổ kinh ngạc.
Ảnh: grunge
Trong các cuộc khai quật của các nhà khảo cổ Iraq từ 1988 đến 1990, Muzahim Mahmoud và cộng sự phát hiện 4 ngôi mộ nằm dưới sàn khu vực phía nam cung điện. Những ngôi mộ chứa hài cốt của các phụ nữ hoàng gia cùng số lượng lớn đồ tùy táng bằng vàng và đá quý. Đây được xem là một trong những phát hiện quan trọng nhất về nghệ thuật trang sức của Cận Đông cổ đại.
Điều khiến Kho báu Nimrud đặc biệt không chỉ nằm ở lượng vàng mà còn ở trình độ chế tác. Các nghệ nhân Assyria đã sử dụng những kỹ thuật tinh xảo, tạo nên những hoa văn cực nhỏ trên bề mặt kim loại. Vòng tay được khảm đá bán quý, hoa tai hình trăng lưỡi liềm, dây chuyền với các hạt vàng và đá màu, nhẫn, trâm cài, mặt dây chuyền và những vật trang sức hình hoa, quả lựu hay động vật cho thấy sự xa hoa của tầng lớp cung đình.
Một trong những món đáng chú ý là vương miện bằng vàng được tìm thấy trong một ngôi mộ, cao khoảng 16 cm, đường kính 24 cm và nặng hơn 1 kg. Vương miện được trang trí bằng những hàng hoa hồng nhỏ bằng vàng, cho thấy kỹ thuật tạo hạt đạt đến mức đáng kinh ngạc đối với một nền văn minh cách đây hơn hai thiên niên kỷ.
Ảnh: captaintarekdreams.blogspot
Các đồ trang sức còn hé lộ một phần đời sống của phụ nữ hoàng gia Assyria. Nhiều món có kích thước, kiểu dáng và cách chế tác khác nhau, trong khi một số hiện vật đi cùng con dấu khắc tên, giúp các nhà nghiên cứu xác định hoặc đưa ra giả thuyết về thân phận người được chôn cất. Một số ngôi mộ có liên hệ với những phụ nữ hoàng gia như Yaba và Banitu, dù danh tính của tất cả người được mai táng vẫn chưa được giải quyết hoàn toàn.
Kho báu Nimrud vì thế không đơn thuần là một “kho vàng”. Mỗi chiếc vòng, hạt chuỗi hay đôi hoa tai là một dấu vết về quyền lực, thời trang, tín ngưỡng và kỹ thuật thủ công của một đế quốc từng thống trị phần lớn Cận Đông. Hơn 2.500 năm sau, những món đồ ấy vẫn khiến người xem hình dung được sự xa hoa từng tồn tại trong các cung điện Assyria.