|
Bà Đặng Thị Đàn tự hào về nghề truyền thống của gia đình
Từ đời các cụ đã may cờ Tổ quốc
Được biết đến là vùng đất có nghề thêu
truyền thống nổi tiếng từ thế kỉ 16, bởi vậy, để chuẩn bị cho cuộc Tổng
khởi nghĩa năm 1945, những thợ nghề tại Từ Vân đã được Ủy ban kháng
chiến mời thêu cờ đỏ sao vàng. Trong trí nhớ của những thợ nghề tuổi "cổ
lai hy”, chúng tôi còn được biết đến về một hợp tác xã cờ đỏ từng có
trụ sở đóng tại phố Hàng Bông (Hoàn Kiếm, Hà Nội) chỉ làm nhiệm vụ may
cờ phục vụ cách mạng. Thời gian gấp rút và khá vất vả, bởi phải hoàn
thành số lượng sản phẩm lớn để kịp sự kiện trọng đại của dân tộc, song
với những người thợ nghề khi ấy ai cũng xác định, đây là trọng trách cao
cả và cơ hội được đóng góp với đất nước nên mọi người đều hăng say làm
việc. "Hồi ấy chủ yếu là may thủ công, nhưng xác định đây là lá cờ Tổ
quốc nên ai cũng chăm chút và làm khẩn trương”, ông Nguyễn Hữu Độ, thành
viên của Hợp tác xã cờ đỏ năm ấy cho biết.
Cũng theo ông Độ, sau khi Cách mạng
tháng Tám thành công, kể cả sau khi Hợp tác xã giải thể, Từ Vân tiếp tục
được giao nhiệm vụ may cờ để phục vụ các sự kiện lớn, và nghề may cờ đã
hình thành bên cạnh những sản phẩm thêu truyền thống của làng. "Trong
rừng cờ tung bay trên quảng trường Ba Đình buổi sáng diễn ra lễ Quốc
khánh năm 1945, rất nhiều lá cờ do thợ nghề ở Từ Vân may”, ông Độ tự hào
nói.
Chúng tôi gặp bà Đặng Thị Đàn, một thợ
nghề trong gia đình có 4 đời theo nghề may cờ. Không quá khó để nhận ra
nhà bà, khi mầu đỏ của những lá cờ Tổ quốc, cờ Đảng, mầu của sao vàng
năm cánh, của hình thêu búa liềm đang rực rỡ phủ khắp từ ngoài sân tới
trong nhà. Đã ¾ thế kỉ, sau những thăng trầm của nghề, gia đình cô vẫn
truyền nối được nghề đến nay.
Bà Đàn cho biết, ngay từ nhỏ bà đã
được cha ông hướng dẫn cách làm, cộng thêm ý nghĩa đặc biệt từ công việc
nên đã hun đúc trong bà tình yêu với nghề đến kì lạ. "Gia đình tôi đã
may cờ Tổ quốc từ đời các cụ. Vất vả là vậy mà nghề còn giữ được đến nay
thì chúng tôi phải truyền dạy và làm cho tốt”. Theo bà Đàn, nghề may cờ
không cầu kì, công phu như nghề thêu, cái khó nhất chính là phải thổi
"hồn” vào từng lá cờ, dù là cờ to hay nhỏ, cờ in hay cờ thêu. May cờ Tổ
quốc không chỉ đơn giản là chỉ cần may giỏi mà điều quan trọng và quyết
định để có lá cờ đẹp chính là từ khâu chọn vải. Khi kéo sợi vải, vải
phải thẳng nếu không cờ sẽ bị xoăn.
|
Từng
cùng những người thợ trong làng dệt những lá cờ hồi Cách mạng tháng Tám
1945 đến nay, bà Đặng Thị Đàn vẫn giữ trong mình tình yêu nghề may cờ
đến cháy bỏng, dù công việc không thể giúp gia đình cô làm giàu như
những nghề khác. |
Trong gia đình bà, mỗi người phụ trách
một công đoạn khác nhau để làm ra lá cờ Tổ quốc. Người con trai Nguyễn
Văn Phục - thế hệ thứ 4 theo nghề may cờ và vợ anh - chị Nguyễn Thị
Duyên là những thợ may chính trong gia đình. Được truyền nghề từ khi về
làm dâu gia đình, chị Đàm Thị Duyên cho biết, làm nghề 14 năm, mới đầu
chị thấy khó từ khâu chọn vải phẳng, may cờ vuông vắn, đẹp và sản phẩm
sẽ đẹp không bị lệch khi treo... "Tôi cảm thấy tự hào vì được đóng góp
cho đất nước, quê hương từ những công việc nhỏ nhưng ý nghĩa này”.
Cháu Nguyễn Phương Nam năm nay 11 tuổi
nhưng đã chập chững học và hướng theo nghề của ông bà. Cậu bé này đã
được gia đình chỉ dẫn, năm 7 tuổi cậu đã may được cờ. "Cháu thấy vui và
xúc động, vì làm lá cờ này là yêu quê hương đất nước, tự hào về gia
đình. Sau này, lớn lên cháu vẫn làm cờ”, Nguyễn Phương Nam vui vẻ cho
biết.
Các thợ may đang hoàn thiện các công đoạn cuối cùng của lá cờ
70 năm bền bỉ giữ nghề
Đã gần 70 năm qua, nghề may cờ Tổ quốc
vẫn được các thế hệ trong dòng họ, gia đình bà Đàn truyền nối, dù nghề
có lúc thăng trầm cũng như biến động của cơ chế thị trường nhưng gia
đình bà Đặng Thị Đàn vẫn luôn giữ nghề. Để duy trì được nghề, bản thân
gia đình bà cũng từng phải trải qua cuộc sống chật vật, cũng bởi giá bán
thì rẻ, lại hay biến động về thị trường nên thu nhập từ nghề càng bấp
bênh. Giờ nhiều người đã chuyển sang nghề khác vì thu nhập tốt hơn,
nhưng vì trọng nghề của cha ông, lại là nghề rất có ý nghĩa nên chúng
tôi vẫn tiếp tục.
Bà cũng không khỏi ngậm ngùi khi nhớ
lại thời điểm khó khăn khoảng năm 1996, sản phẩm phải kí gửi, rồi bán
chịu đến cụt vốn. Ngày nào cũng rong ruổi khắp các cửa hàng lưu niệm ở
Hà Nội để bán cờ, mời rát họng mà không đắt, cuối cùng đành để hàng lại
đó, khi nào họ bán hết thì họ trả tiền cho mình. Đến nay, bà Đàn không
thể nhớ nổi gia đình mình đã may bao nhiêu cờ Tổ quốc. "Có thể là hàng
chục triệu lá, nhưng mỗi lá cờ làm ra đều có ý nghĩa riêng và thiêng
liêng lắm”, bà Đàn xúc động nói.
Dù mỗi lá cờ được bán và để lãi chỉ
vài nghìn đồng, nhưng niềm vui của gia đình bà Đàn là nghề đã cơ bản ổn
định và tạo được công ăn việc làm cho một số lao động trong xóm. Đặc
biệt, trong suy nghĩ của bà, hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng luôn chứa đựng
những giá trị và ý nghĩa thiêng liêng nhất, đó chính là hình ảnh biểu
trưng của sự đoàn kết, thống nhất toàn dân tộc qua thời chiến cũng như
thời bình.
Quá nửa thế kỉ giữ nghề, dù còn nhiều
khó khăn song với những người thợ nghề như bà Đàn công việc may cờ vẫn
vẹn nguyên, bởi nó đã góp phần làm nên không khí của những ngày lễ, đặc
biệt là ngày Quốc khánh 2-9. Niềm vui của những thợ nghề như bà Đặng Thị
Đàn chỉ đơn giản là được nhìn những lá cờ đỏ sao vàng tự tay mình làm
ra tung bay trong gió. Và với ngọn lửa nghề mà bà đang truyền lại cho
con cháu, nghề may cờ sẽ mãi là bản sắc riêng của gia đình trong hành
trình giữ nghề truyền thống của làng.
Theo: daidoanket.vn
|