Nhiều hộ dân ở làng nghề bánh chưng Tranh Khúc (xã Nam Phù, Hà Nội) những ngày này tất bật vào vụ Tết, huy động tất cả thành viên trong gia đình tham gia vào các công đoạn làm bánh chưng. Cao điểm của vụ bánh chưng Tết hàng năm là từ ngày 20 tháng Chạp và kéo dài đến rằm tháng Giêng năm sau.

Thời điểm này, làng nghề bánh chưng Tranh Khúc nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Từng đoàn xe chở nguyên liệu lá dong, đậu, gạo, thành phẩm vào - ra nhộn nhịp.

Vụ bánh chưng của làng nghề bắt đầu từ ngày 20-30 tháng Chạp. Ra Tết, khoảng mùng 3-15 tháng Giêng, người dân sản xuất trở lại để phục vụ mùa lễ hội. Tuy nhiên lượng tiêu thụ lớn nhất vẫn là dịp trước Tết Nguyên đán.

Vào vụ Tết, mỗi hộ làm bánh chưng trong làng gói từ 10.000 đến 15.000 bánh chưng, ước tính, sản lượng cả làng đạt hơn 1 triệu chiếc cung cấp cho thị trường…

…trong đó, khoảng 70% phục vụ khách hàng tại Hà Nội; 30% lượng bán cho các tỉnh, thành phố trên cả nước và xuất khẩu.

Làng nghề bánh chưng Tranh Khúc có hơn 120 hộ làm nghề. Khi vào vụ Tết, tất cả các hộ gác mọi công việc để tham gia vào các công đoạn sản xuất bánh chưng.

Theo các bô lão trong làng, làng nghề Tranh Khúc có từ lâu đời và giữ nguyên hương vị truyền thống vốn đã nổi tiếng thơm ngon, đậm vị...

Để gói một chiếc bánh ngon, người làng Tranh Khúc rất thận trọng trong việc chọn nguyên liệu từ gạo, đỗ, thịt và cả lá dong.

Công đoạn rửa lá được người dân làm trước khi vào vụ để đảm bảo lá rong được rửa 2 lần và để ráo nước, khô, dẻo trước khi gói bánh.

Nhân cũng được làm cẩn thận, đúng tủ lệ thịt, đỗ và quan trọng hơn cả là gia vị theo đúng tỷ lệ, đảm bảo bánh có hương vị đậm đà, thơm, ngậy.

Thời gian nấu bánh phải bảo đảm từ 10 - 12 tiếng. Có như vậy bánh mới dền, hạt gạo mới mềm dẻo, hương nếp quyện với nhân tạo hương vị thơm ngon, đậm đà, béo ngậy.

Ngày nay, theo nhu cầu của thị trường, người làng Tranh Khúc sáng tạo thêm các loại bánh chưng gấc, bánh chưng cốm với hai loại nhân mặn và nhân ngọt rất được ưa chuộng.

Các hộ làm nghề đầu tư hệ thống nấu bánh chưng bằng nồi điện thay thế bếp củi, bếp than, vừa đảm bảo chất lượng bánh thơm ngon, vừa giữu vệ sinh môi trường.

Bánh chưng Tranh Khúc được gói trực tiếp bằng tay. Theo kinh nghiệm của người Tranh Khúc, gói bánh bằng tay sẽ chặt hơn, bánh dền, dẻo, giữ được hương vị đặc trưng.

Người Tranh Khúc tâm niệm, mỗi chiếc bánh chưng do người làng Tranh Khúc sản xuất phỉa là một xứ giả mang Tết đến mọi nhà.

Qua nhiều thế hệ, người dân làng nghề Tranh Khúc vẫn cẩn thận trong từng công đoạn, gói ghém cả cái tâm của nghề trong mỗi chiếc bánh, để từ đây, mỗi chiếc bánh sẽ mang hương vị Tết và cái tâm của người làng Tranh Khúc đến muôn nơi.