Mỗi độ Tết về, làng nghề bánh khô mè Quang Châu (Đà Nẵng) lại rộn ràng đỏ lửa từ sớm đến khuya, cho ra lò những mẻ bánh giòn thơm, đậm hương vị xứ Quảng.

Với người dân xứ Quảng, bánh khô mè không đơn thuần là món quà vặt ngày Tết. Đó là thức bánh không thể thiếu trên mâm cúng gia tiên, là lời nhắc về nếp xưa, về sự đủ đầy, ấm cúng trong những ngày đầu năm mới.

Nguyên liệu làm bánh hết sức dân dã: gạo, mè, bột nếp, mật mía… nhưng để cho ra một chiếc bánh giòn tan, dẻo thơm lại đòi hỏi sự công phu và những bí quyết được truyền qua nhiều thế hệ, gắn liền với hàng giờ đứng bên bếp lửa.

Bí quyết tạo nên thương hiệu bánh khô mè Quang Châu nằm ngay từ khâu chọn gạo. Gạo phải là gạo xiệc, hay còn gọi là gạo 13/2, thì bánh mới đạt độ giòn đặc trưng.

Bánh sau khi tạo hình được mang đi chưng cách thủy trên lò nước sôi khoảng 5 phút. Khi bánh vừa chín tới, người thợ tận dụng ngay than hồng từ lò hấp để chuyển sang công đoạn nướng.

Đây cũng là khâu vất vả nhất. Người thợ phải ngồi cả ngày bên bếp lửa nóng hừng hực, liên tục canh nhiệt, điều chỉnh vị trí bánh từ lửa lớn sang lửa vừa rồi hạ nhỏ, sao cho bánh chín đều, giữ được độ giòn xốp mà không bị cháy.

Những chiếc bánh đạt độ vàng chuẩn được xếp vào rổ, chuyển sang giai đoạn tiếp theo.

Công đoạn bọc áo đường được xem là “linh hồn” của chiếc bánh khô mè. Bánh sau khi nhúng nước đường được lăn qua lớp mè rang, tạo nên hương vị ngọt ngào, bùi béo, giòn tan rất riêng.

Gắn bó với nghề suốt 40 năm, bà Nghĩa hiện là một trong những hộ sản xuất bánh khô mè quy mô lớn tại Quang Châu. Dịp Tết, sản lượng bánh của cơ sở bà Nghĩa tăng gấp ba ngày thường, cung ứng ra thị trường khoảng 100.000 - 150.000 chiếc, tương đương hơn 3.000 hộp bánh.

Dẫu các làng nghề bánh khô mè ở xứ Quảng - Đà ngày càng thưa vắng do lớp trẻ ít mặn mà theo nghề, thôn Quang Châu hiện vẫn còn 5 hộ gia đình kiên trì bám nghề. Họ lặng lẽ vượt qua những biến động của thời gian để giữ lại hương vị ngọt thơm của một thứ bánh Tết truyền thống.

Ngày nay, bánh khô mè Quang Châu không chỉ có mặt tại Đà Nẵng, Quảng Ngãi mà còn theo chân thương lái ra Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh. Thậm chí, những người con xa xứ còn mang bánh theo ra nước ngoài, để giữa nơi đất khách, hương vị bánh khô mè vẫn gợi lên một cái Tết quê nhà ấm áp, nghĩa tình.