Chùa Chân Tiên linh thiêng - gắn liền với lịch sử Thăng Long - Hà Nội nghìn năm văn hiến
(langnghevietnam.vn) - Nằm gần cuối phố Bà
Triệu-Hà Nội tuyến phố một chiều đông đúc nhất nhì thành phố, tự ngàn đời nay -
Chùa Chân Tiên mang những nét văn hóa cùng giá trị lịch sử nổi tiếng trên đất
Thăng Long.
Theo
sử sách, với văn bia cổ nhất, chùa được xây dựng và lấy tên từ thời vua Lý
Thánh Tông (thế kỷ thứ 12 ), hồi đó chùa có tên là chùa Báo Thiên ở thôn Tiên Thị
( khu vực Nhà Thờ Lớn ). Đến thế kỷ thứ 18 Chùa bị di rời ra thôn An Phụ ( khu
vực Hỏa Lò ) lấy tên là Chân Tiên nhằm
giữ lại địa danh gốc của chùa ở thôn Tiên Thị, giáp thôn Chân Cầm. Khi thực dân
Pháp xây trại giam Hỏa Lò, rồi thành trường bắn, sau đó chùa Chân Tiên được về chỗ ở hiện nay.

Tam Quan Chùa

Sân trước Chùa

Nhà tam bảo
Chùa Chân Tiên được quy hoạch theo chiều sâu gồm tam quan, nhà
tiền đường, toà thượng điện, nhà Mẫu, nhà Tổ, tăng phòng. Các nếp nhà của chùa
đều được bố cục hợp lí. Chùa chính và nhà Mẫu có nội thất khang trang. Trong
chùa có những trang trí đậm chất tâm linh tinh xảo hồn Việt, như 5 cửa võng, 2
hương án gỗ, 6 y môn, 2 chuông đồng, 12 bia đá dựng từ năm Thành Thái 10
(1898). Bia Phụ Khánh Chân Tiên bi kí dựng năm Thành Thái 13 (1901) ghi rõ lịch
sử những lần trùng tu chùa. Chùa có hệ thống cổng và cửa chính quay về hướng
chính Tây, tam quan chùa được dựng ngay trên hè đường Bà Triệu. Tam quan được
thiết kế theo lối kiến trúc đền chùa thuần Việt cổ, với gác chuông nằm gần mái
chùa. Từ tam quan đi thẳng vào là Tiền đường với quy mô rất rộng, ngoài cửa
chính Tiền đường có đặt 2 cột trụ và một lư hương bằng đá, cửa chính có bề mặt
hình chữ nhật, phần dưới mở vòm cửa lớn trông thẳng vào Tiền đường. Ngoài hiên
là hệ thống cột đá hình hộp chữ nhật được mài nhẵn, trên khắc những vế câu đối ca
ngợi công đức của Phật. Phía bên trái Tiền đường là nhà thờ Tổ, đằng sau là nhà
thờ Mẫu và bên phải là nơi để kinh sách của Phật.
Mái
chùa chính gắn hoa văn đắp vẽ cầu kỳ và có đắp hồ lô khảm sành sứ xanh
màu lục bảo theo đúng kiến trúc của văn hóa tâm linh vùng đồng bằng bắc
bộ.
Về
kết cấu, các bộ vì đỡ mái, cửa võng được chạm nổi hoa văn cổ kiểu lá ba hướng,
nét chạm sâu và nổi khối tạo cảm giác khoẻ, vững chãi cho kiến trúc. Trên những
bức cốn, được chạm trổ hình rồng phượng, hoa lá cỏ cây.


Họa tiết Tứ linh đầu trụ và góc mái ( Đao )

Hệ thống cửa ngoài gian thờ tam bảo
Chùa Chân Tiên khá rộng
rãi và thoáng đãng so với các chùa ở Hà Nội. Chùa hiện có 40 pho tượng được chế
tác từ cuối thời Lê đến đầu thời Nguyễn
và 237 bản khắc in kinh Phật. Hệ thống tượng trong chùa gồm có: tượng Phật và
Tượng Mẫu được làm bằng đồng hoặc bằng gỗ mang những nét chuẩn mực với thần
thái uy nghiêm và rất đẹp. Trong chùa còn có một bức tượng Phật Quan Âm nghìn
mắt nghìn tay được làm bằng gỗ với nghệ thuật chạm khắc tinh xảo của các nghệ
nhân.
Ban thờ Tam Bảo
Ngôi
chùa
này lưu giữ nhiều phong cảnh đẹp, rất linh thiêng, mang những giá trị
quý
báu còn mãi với thời gian. Sư thầy trụ trì Thích Đàm Luận đã 80 tuổi đã
có mặt ở chùa từ 1954, hiện nay chân cụ vẫn còn bị yếu do ngã từ 6 năm
nay. cùng người dân xung
quanh, các con nhang phật tử tứ phương đã phát tâm công đức để xây dựng
và tôn
tạo nhà Mẫu, nhà Tổ bằng gỗ tứ thiết có nhiều giá trị bền vững hàng trăm
năm.
Hiện nay, khách tham quan đến vãn cảnh chùa, đều ca ngợi một ngôi chùa
rất đẹp
mang ý nghĩa văn hóa tâm linh thuần Việt, những con nhang đệ tử thường
đến chùa
thắp hương khấn vái khi cầu xin những may mắn vận lành cho gia đình và
người
thân.

Sư thầy Thích Đàm Luận trụ trì chùa

Sư thầy Thích Đàm Đức sẽ là người kế nghiệp trụ trì chùa
Cũng cần nói đến 1994, chùa cũng đã dành một diện tích lớn để xây đài tưởng niệm 105
liệt sỹ của phường Lê Đại Hành hy sinh trong cuộc kháng chiến cứu nước
bảo vệ Tổ quốc.

Đài liệt sỹ trong chùa
Hàng năm vào ngày 22 tháng
11 dương lịch, diễn ra Hội Thề Đông Quan tại chùa. Hiện Chùa đang trong quá trình duy tu sửa chữa nâng cấp. Để chùa Chân Tiên luôn là nơi gửi gắm tâm linh của con nhang đệ tử và khách thập phương thăm viếng, xứng đáng một danh thắng của thủ đô Hà Nội:
Chân Tiên kỳ tích tự
ngàn xưa
Vang bóng một thời khắp
đế đô
Thế cuộc thăng trầm,
hương bát ngát
Chuông chùa dóng dả tỉnh
hồn mê.
Viễn
cảnh chùa vào dịp thu này, tôi cảm thấy lòng nhẹ nhàng tĩnh lặng, bao
nhiêu cái bận rộn của cuộc sống hàng ngày gần như không còn nữa, chỉ
cách một bức tường rào là ta đã tìm được sự tự tin thanh thản.
Tất Thắng